De S-monsters

Zijn smalle schouders schokten. Tranen trokken huidkleurige kronkelende sporen door de zwarte vegen op zijn gezicht. "Wat maakt je zo verdrietig?", vroeg zij. Zijn voetbalkousen waren afgezakt, de wedstrijd reeds lang afgelopen. Kleine jongetjes hebben wel vaker de gewoonte om hun tenue tot lang na de wedstrijd aan te houden. Ze sloeg haar armen stijf om hem heen. "Het komt goed. Mensen liggen in het ziekenhuis om beter te worden. Ze komt snel weer thuis, dat beloof ik je."

Een paars monster kijkt me schaapachtig en hol grijnzend aan. Zijn gedrongen vadsige lijf gestoken in een rode kabeltrui met de letter S erop. Spijt. Hij heft een dikke worstvinger op en beweegt deze bestraffend voor mijn neus heen en weer.

Ze had zich er zo op verheugd. Een hondje, helemaal van haar. Pups moeten zindelijk worden. In een bench plassen hondjes niet, had ze gelezen. Die van haar wel. Zeven keer per nacht waterde de pup de bench kleddernat. Nachten gingen voorbij. De wasmachine draaide overuren gevuld met volgeplaste dekbedden. Ze was te moe. Het slaapgebrek deed haar incasseringsvermogen geen goed. Die nacht om vier uur schreeuwde ze hysterisch tegen het hondje waar ze zich zo verheugd op had. Het hondje was bang en probeerde bij haar te kruipen. Ze duwde het paniekerige beest weg. "Ik wil jou helemaal niet meer", gilde ze.

Een rood monster danst rondjes om me heen. Haar kauwgomgerekte bewegingen laten het afzichtelijke paillettenjurkje dat ze draagt cirkels zwieren. Haar lange lijf beweegt een S. Schuldgevoel. Te dichtbij om te negeren. Haar glitterende voorkomen irriteert me.

Ze werd niet beter. Ik sloeg mijn armen stijf om hem heen. Wat had ik moeten zeggen? Het komt niet goed? Soms liggen mensen in het ziekenhuis en gaan ze toch dood? Ze zal nooit meer thuis komen? Ik had op een hele foute manier aan tekstimprovisatie gedaan. Troosten met een leugen doe je niet, ook niet als de waarheid te hard is. Ik deed het wel.

Het rode monster en het paarse monster ontmoeten elkaar. De vadsige en de kauwgomgerekte kussen hartstochtelijk.

Het hondje bleek een aangeboren nierafwijking te hebben. Zindelijk worden duurt langer als nieren falen. Toen ze zeven jaar later overleed dacht ik terug aan die nacht, waarin ik tegen haar geroepen had dat ik haar niet meer wilde. Dat doe je niet, ook niet als je op je tandvlees loopt na nachten lang niet slapen. Ik deed het wel.

Het rode en het paarse monster kijken me aan, een twee-eenheid. Schuldgevoel en spijt verstrengeld in een innige omhelzing.

Kaat zal in deze cyclus niet publiceren.

31 07 07 | # | 16:23 | polle | veertien reacties




Het jongetje, de logikwis en de gemorste melk

Wat spijt betreft ben ik net een jongetje: ik ben veel te oplossingsgericht voor spijt. Spijt is een paternalistische emotie, een strafbankje waarop je je eigen en andermans ellende overdenkt en waarbij de schuldige al vast staat nog voor er een rector aan te pas is gekomen: jij. Jijzelf bent de schuldige.

Dat klinkt allemaal wat heftig, maar ik kan er niks anders van maken: het gaat om schuld en boete. Spijt is het besef dat je iets verkeerd hebt gedaan. En vervolgens dien je daar dan enigszins in blijven hangen. Kijk, en daar ben ik dus veel te oplossingsgericht voor. Ik ben allang een stap verder tegen de tijd dat ik aan mijn eigen spijt toekom. Mijn eerste vraag bij onheil is namelijk niet: moet ik hier spijt van hebben? Maar: wat gaan we eraan doen?

De meeste gevallen van spijt in mijn leven zijn gevallen van niet jammeren om gemorste melk. De tijd valt nou eenmaal niet terug te draaien en met een optimistische levenshouding valt overal wel een louterend effect uit te halen. Van fouten kun je leren en doorredenerend kun je dus maar beter veel fouten maken om ontiegelijk wijs te worden - en als ik echt in een soepele bui ben, beweer ik daarbovenop nog eens dat fouten niet bestaan.

Geen tijd voor spijt dus. Wat niet wil zeggen dat ik niet leer van momenten van schaamte, van momenten dat ik met mijn vuist op tafel sla door gemiste kansen, van momenten dat ik kamp met een haperend geweten. O nee, ik ontwikkel me rot. Eerst denk ik: oei, dat was niet zo handig. En daarna: wat gaan we eraan doen? Tijdens dat proces voel ik in al mijn vezels dat ik slimmer word. Maar spijt? Nee.

Dat klinkt wat vrijblijvend, geen boete willen doen omdat het niet praktisch is. Maar ik ben - vrees ik - tamelijk praktisch, tot op het gratuite af. Spijt als genoegdoening voor het slachtoffer vind ik slechts nuttig als het een directe bijdrage levert aan de oplossing voor een situatie (daar gaan we weer). Zo heb ik in mijn tienerjaren eens fink wat geld gestolen van mijn ouders. Mijn spijtbetuiging van toen droeg op allerlei manieren bij aan een oplossing. Mijn ouders konden proberen mij weer te vertrouwen, ik had publiekelijk ethisch inzicht getoond en ik ging zó door de grond van schaamte dat ik het later nooit meer in mijn hoofd haalde iets te stelen.

Toen had het dus wel degelijk zin om spijt te hebben, maar spijt verjaart, zie verder the spilt milk. Nu is het zinloos om spijt te hebben van mijn spaak gelopen geweten van toen. De oplossing heeft gewerkt, spijt is een gepasseerd station. Op naar de volgende logikwis van oei, dat was dus onhandig en wat gaan we eraan doen? - want de aanwas van logikwissen stopt nimmer.

En ik ben o zo blij dat ik er zo lankmoedig over denk, want als ik in mijn onstuimige leven op alle momenten dat ik dacht 'oei, dat was niet zo handig' verteerd had moeten worden door schuldgevoel, schaamte en gewetenswroeging, dan droeg ik nu de wereld op mijn schouders. Terwijl ik maar een heel klein, oplossingsgericht jongetje ben, met heel ranke schoudertjes.

29 07 07 | # | 00:18 | zezunja | negen reacties




Spijt kost tijd
Spijt hebben is terugkijken. Ik kijk weleens terug, maar niet te vaak. Het is namelijk niet goed voor mijn melancholische aard. Geef mijn melancholische aard een vinger uit het verleden, en hij grijpt de hele hand. Ik kan moeiteloos zwelgen in schuldgevoelens en spijt, als ik dat wil. Maar ik wil het niet meer. Ik heb me te lang verantwoordelijk gevoeld voor de gemoedstoestand van alles en iedereen om me heen en voelde me voortdurend tekort schieten. Moeder willen zijn voor de hele wereld is nogal megalomaan en het duurde even voordat ik begreep dat dat een uitputtende ambitie was. Nu ben ik gewoon moeder voor mijn zoon en daar houdt het een beetje op. Spijt slurpt energie en is een volkomen nutteloze emotie. Natuurlijk had ik sommige dingen anders willen doen en ben ik niet gewetenloos. Dat ik dus, heel lang geleden, veel geld te laat terugbetaalde aan een vriendinnetje dat mij vertrouwde, is iets wat me nog weleens doet rillen van mezelf. Dat ik tegen mijn benauwde vriend zei 'je bent aan het hyperventileren' en hem een zakje gaf om in te blazen, niet wetende dat hij een week later dood zou zijn, dat is ook iets wat in mijn nachtmerries nog weleens terugkomt. Daar tussenin zit veel, heel veel om spijt van te hebben, in allerlei gradaties van belangrijkheid. Maar ik heb ervoor gekozen me te richten op dat wat ik goed heb gedaan, en hopelijk nog goed ga doen. Zo min mogelijk dingen doen waar ik spijt van krijg is mijn credo voor de toekomst. Want spijt kost tijd en ik kom altijd tijd tekort.

27 07 07 | # | 15:05 | esther | vier reacties




Luna heeft nergens spijt van

Ik vind spijt de meest zinloze emotie die er bestaat. Wat als? Wat als ik toen? Maar misschien had ik toen? Misschien? Misschien had ik vroeger vaker naar mijn opa’s en oma’s moeten gaan toen ze nog leefden, dan had ik ze beter leren kennen. Misschien had ik in mijn studententijd wat rustiger aan moeten doen, ik heb zoveel drugs gebruikt dat ik waarschijnlijk op mijn 80’ste op een speciale afdeling voor xtc-bejaarden terecht kom. Misschien moet ik af en toe wat minder drinken, want iedere keer als ik ’s ochtends wakker word met een kater neem ik me voor dat dit écht de laatste keer is geweest. Misschien had ik wat vaker op bezoek moeten gaan bij die vriendin die kanker had. Misschien had ik toen die ene keer niet vreemd moeten gaan. En die andere keer ook niet. Dat waren niet zulke chique acties. Misschien had ik het van die ene keer niet moeten vertellen. En van die andere keer juist wel. Misschien had ik mijn studie psychologie wel af moeten maken. Misschien had ik juist toch voor mijn werk in de verstandelijk gehandicaptenzorg moeten kiezen. Misschien had ik toen niet naar hem moeten luisteren, omdat hij niet het beste met mij voorhad, al dacht ik van wel. Misschien had ik dat stukje niet moeten schrijven. Misschien had ik toen ik problemen had op m’n werk wat assertiever moeten zijn, wat meer van me af moeten bijten. Misschien had ik toch voor dat blauwe jurkje in plaats van dat rode jurkje moeten gaan. Misschien had ik vanmorgen toch maar kaas in plaats van ham op mijn brood moeten nemen. Iedere misschien is een keuze. En iedere keuze maakte ik uiteindelijk zelf. Ik. En niemand anders. Ik had op ieder moment van de 31 jaar dat ik leef dingen anders kunnen doen. Gewoon iets anders kunnen kiezen. Het blauwe jurkje in plaats van het rode. Maar dat deed ik niet. Ik deed het zoals ik het deed. En iedere keuze was uiteindelijk goed. Want iedere keuze, hoe futiel ook, heeft mij gebracht tot dit moment. Nu. Spijt hebben is het niet accepteren van wie je nu bent.

25 07 07 | # | 20:54 | luna | zestien reacties




Spijt
Ik had mijn eindexamen achter de rug en wist nog steeds niet wat er van me moest worden. Achttien was ik en zo bleu als de pest. Waar mijn intellect exact correspondeerde met mijn kalenderleeftijd, daar bleef mijn emotionele volwassenheid ver achter. 

24 07 07 | # | 20:28 | octavie | twaalf reacties




Het geile Alpenmeisje

Ik schrijf over een hoop dingen. Over schapen en courgettes, over mijn kissebispartijen met Man, over lief en over Groot Leed, over mijn eigen rariteiten. Draai ik mijn hand niet voor om. 

23 07 07 | # | 10:03 | octavie | zes reacties




Een oude fiets

Elke letter die op het beeldscherm verschijnt lijkt afbreuk te doen aan wat was. Wat er was, was ongedefinieerd. Wat er was, was verboden. Wat er was, was van ons.

Ik was zeventien, hij was bijna twee keer zo oud. Hij was beginnend grijs, speelde in een band en was net terug van een wereldreis. Ik was dodelijk verlegen, woonde bij mijn ouders op de zolderkamer en was net terug van een jeugdpuistjesafscheidsceremonie. Hij woonde aan de ene kant van Amsterdam, ik aan de andere. Hij en ik, het kon helemaal niet. Toch vonden we elkaar. Op een middelbare school. Ik was leerling, hij was leraar.

Zonder aarzeling overlaadde ik hem met mezelf en mijn liefde. Hij was voorzichtiger, zich ongemakkelijk voelend door de ongelijkwaardigheid in ervaring. Niet zozeer met mijn gebrek daaraan, maar wel met zijn overvloed. Hij gunde me het delen van mijn eerste keer met een collega-debutant op het seksuele podium. Ik twijfelde niet, wist wat ik wilde en met wie. Ik wilde hem.

Eigenlijk ging mijn eerste keer niet voornamelijk over geilheid, maar over voor het eerst ten volle overtuigd zijn van mijn gevoelens voor een ander. Mijn eerste keer, zijn zoveelste keer, bracht geen vuurwerk van genot, maar was wel (opr)echt.

Op een oude fiets moet je het leren. Fietsen van de ene kant van Amsterdam naar de andere kant van Amsterdam als je net ontmaagd bent is geen feestje. De eerste keer beleven met iemand van wie je houdt wel. Ook als er geen vuurwerk wordt afgestoken.

20 07 07 | # | 17:52 | polle | negen reacties




Luna's eerste keer

Van mijn eerste keer weet ik eigenlijk weinig. Ik was 14, het was met J., het was op zolder bij mijn ouders en ik vond het geweldig. Al mijn eerste keren waren eigenlijk met hem. Eerste keer écht tongzoenen, eerste keer een lul aanraken, eerste keer aftrekken, eerste keer vingeren, eerste keer beffen, eerste keer pijpen; het was allemaal met hem. Dus dat mijn eerste keer écht seks ook met hem zou zijn, was eigenlijk logisch. En dat wij tijdens die eerste keer allebei tegelijkertijd klaarkwamen, dat vond ik toen eigenlijk ook heel logisch.
Vanaf die eerste keer was ik meteen een groot fan van het hele arsenaal aan sekskunstjes, -standjes en technieken. Ik heb alles van voor tot achter en van achter tot voor uitgewerkt met hem. Dus met J. kwamen er nog heel veel meer eerste keren. Eerste keer links overdwars. Eerste keer rechts overdwars. Eerste keer standje de Zwevende Zwaluw. Eerste keer standje het Katapulterende Konijn. En nooit had ik moeite om klaar te komen. Ergens in mij wist ik heus wel dat dat iets bijzonders was, ik las tenslotte ook de Viva, maar ik vond het de normaalste zaak van de wereld. Iets wat lekker is, dat moet gevierd worden met een orgasme.
Pas toen ik het uitmaakte met J. en een ander vriendje kreeg, en daarna weer een ander, en me daarna in het uitgaansleven van Amsterdam met tientallen one-night-stands stortte, kwam ik erachter dat mijn orgasme dus helemaal niet zo vanzelfsprekend was tijdens een robbertje seks. Ik belandde in bed met mannen die te egoïstisch waren, te onzeker, te dronken, te stoned of te onervaren. Ik ontdekte dat size does matter. Ik deelde het bed met mannen die dachten dat zij 'De Befkoning van Amsterdam' waren, maar die door mij een dag later ‘showbeffer’ genoemd werden tegen m’n vriendinnen. Ik ontdekte dat er mannen bestonden die het de normaalste zaak van de wereld vonden om wél zelf klaar te komen, maar mijn orgasme niet hoog op hun agenda hadden staan. Of dat sommige mannen heus wel op de goede weg waren, maar na een paar minuutjes toch afhaakten. Ik kwam erachter dat een hoop mannen zich er gemakkelijk vanaf maakten. ‘Vrouwen komen gewoon wat moeilijker klaar’, werd er dan gezegd, om er vooral zélf geen schuld aan te hebben. Want het was nooit zijn probleem. Maar, ho vriend, dat ik niet klaarkom als ik met jou in bed lig, dat ligt echt niet aan mij hoor, want ik kan het zelf binnen 30 seconden. Met m’n ogen dicht.
Ik kwam er vooral achter dat mijn eerste liefde J. waarschijnlijk een natuurtalent was.

19 07 07 | # | 10:28 | luna | tien reacties




Twee eerste keren

Twee eerste keren heb ik.
De eerste is een technische.
In de zin van: er werd gepenetreerd, er werd heen en weer bewogen, de andere partij kreunde van oeh en aah, ik beet mijn lip zowat kapot van de pijn en klaar was het.
Klinisch bezien was dat de eerste keer dat ik sex had en ik vond er geen bal aan. Sterker nog, ik nam me zo voor er niet meer aan te beginnen. Wat een wassen neus, dat hele sexgedoe.
Geen gekke gedachtengang als je het gevoel hebt dat er een olifant in je vagina heeft huisgehouden die ook nog eens z'n slurf in je snuit zonder dat er een zakdoek aan te pas komt.

Gelukkig word je na zestien vanzelf zeventien, en kom je een hele knappe fijne Welshman tegen op een vakantie in Ierland. Nouja, ik wel in elk geval.
De Welshman heette Colin, was kleiner dan ik, gespierd en blond en er was vanaf de eerste ontmoeting een enorme chemie tussen ons. Dat is een hele nette uitdrukking voor de hele dag en de hele nacht sex willen hebben met elkaar. Niet dat dat er van kwam, want we waren allebei te gast in het huis van een groot gezin dat de neiging had altijd wel ergens op te duiken.
Was je net bezig in de serre, kwam er weer een dochter thee aanbieden.
Lag je in de slaapkamer, zwalkte er weer een zoon binnen. En uiteindelijk werden we zelfs half naakt door een boze moeder in roze duster betrapt in de keuken.
Die sex, die kwam dus maar niet. Steeds net niet.

Dus toen we eindelijk met de zoon en de dochter en nog een zoon naar Feile mochten, het kampeer-en-muziekfestival, ging de beer los. Dachten we.
Want tijdens die bijna-keer in het gras kwam er net weer een zoon langs met bier. En tijdens die stomende poging in het tentje kwam mijn vriendin een nieuw pakje sigaretten uit haar toilettas pakken.
En dus reisde ik na een paar dagen huilend verder met de bus, zonder sex gehad te hebben, omdat ik met die vriendin op vakantie was en haar moeilijk voor de eerste de beste Welshman kon laten zitten. Geloof me, ik had het zo gedaan, maar ben ergens toch best netjes opgevoed. Dus verder ging de reis, naar het zuiden van Ierland, zoals in de planning lag.

Maar die gekke Colin kwam me achterna. Op z'n motor. Echt waar.
Hij wist naar welk plaatsje we waren gegaan en reed er op de gok naartoe. Hij zocht elke camping af die er was. En hij vond me. Of ik hem, toen hij zijn motor parkeerde.
Ik ben achterop gesprongen en door de stromende regen zijn we bed en breakfasts langs gegaan voor een plekje. Uiteindelijk vonden we dat en we belandden kletsnat op een kleine zolderkamer met piepende bedden. Terwijl onze sokken te drogen hingen gebeurde er vanalles dat ik niet kan beschrijven.
Want intieme sex, met echte gevoelens, wil ik met niemand delen behalve met de persoon met wie ik het heb.
Klinische feiten lepel ik zo voor u op, voor echte romantiek heb ik nog steeds geen woorden.
Alleen maar oeh en aah.
Want dat was het met de Welshman.
En daarom was dat mijn echte eerste keer.

16 07 07 | # | 22:04 | esther | acht reacties




"Ik kan toch beter hockeyen"

Vriendin J en ik hadden alles georganiseerd. Haar ouders gingen een weekend weg en wij gaven een feestje. We hadden wat goede vrienden uitgenodigd en ook haar zusje had een paar vrienden mogen vragen. En natuurlijk kwamen onze vriendjes.

Mijn M die ik al kende van de lagere school en die ik toen al stoer vond, maar toen had hij alleen nog maar interesse in voetballen met zijn vriendjes. Nu waren we beiden zeventien en zaten we samen op huiswerkcursus. M was een enorme sportieveling. Hij was de sterspeler van zijn hockeyteam en mocht meedoen met jong oranje. Elke maandag stond hij wel weer met een foto in de krant en ik vond hem ge-wel-dig. Hij had het lichaam van een Griekse God, helblauwe ogen en kleine donkerblonde krulletjes. Elke keer dat hij op zijn brommertje aan kwam tuffen, ging mijn hart sneller kloppen. En gelukkig was het wederzijds. Hij werd rood als ik hem aansprak. Hoe hij mijn vriendje werd, dat ben ik vergeten, maar dat we onafscheidelijk waren, dat weet ik nog heel goed.

M was speciaal en ik had altijd gehoord dat je je maagdelijkheid aan een hele speciale liefde moest geven. En dus stelde ik aan M voor dat we op het feestje met elkaar naar bed zouden gaan. Hij had het mij niet durven voorstellen, maar ging meteen akkoord. Dat was een mooie bezegeling van onze liefde. Beiden nog maagd. Voor beiden de eerste keer.

Op de bewuste avond was ik zenuwachtig. J had haar slaapkamer aan ons beschikbaar gesteld en condooms onder het kussen gelegd. Behalve J, M en ik wist niemand wat er ging gebeuren. Het was ons geheim en J maakte er een mysterieuze toestand van. Zij was al een paar maanden eerder ontmaagd en in mijn ogen een expert. Af en toe fluisterde ze tips in mijn oor die ik nerveus probeerde op te slaan in mijn geheugen.

Het was een gezellig feestje. We dronken en dansten op harde muziek. Iedereen kon het goed met elkaar vinden en ik vond het bijna zonde om op een gegeven moment naar boven te gaan. Maar het moest nou eenmaal gebeuren en wel vannacht. Ik had hier toch niet voor niets weken naar toegeleefd.

Toen het feestje redelijk ver gevorderd was, knikten M en ik naar elkaar. J die dat had opgemerkt en waarschijnlijk bijna net zo zenuwachtig was als ik, knipoogde naar me. Hand in hand liepen M en ik de trap op en toen we voor J's slaapkamer stonden, tilde M me op om me over de drempel te tillen.

We kleedden ons uit en deden alleen het bedlampje aan. Na wat op voorspel moest lijken, pakte M een condoom die hij uit de verpakking scheurde. Een condoom dat we met geen mogelijkheid omkregen. Gelukkig lukte het bij de tweede wel en ging het nu echt gebeuren.

Maar wat er ging gebeuren was helemaal niet zo spectaculair als dat waar ik al weken over fantaseerde. Het deed zelfs een beetje pijn en hoewel ik het graag romantisch wilde houden, lag ik op mijn rug met open ogen naar het plafond te staren en me afvragend waarom iedereen hier nou zo lyrisch over was.

Toen we 'eindelijk' klaar waren, kuste M mijn lippen en zij hij teleurgesteld: "Ik kan denk ik beter hockeyen". Ik schoot in de lach en antwoordde dat ik beter kon paardrijden.

De volgende ochtend moest J alles weten, maar ik schaamde me een beetje. "Het was niet zo'n succes hoor J", deelde ik haar mee. Dat vond zij verbazingwekkend. "Hoe bedoel je", vroeg ze. "Precies zoals ik het zeg, ik vond het niet eens zo lekker".

Lachend keek ze me aan. "Nee, ik ook niet!" Dat vond ik weer raar. "Maar jij zei dat het zo bijzonder was", antwoordde ik. "Ja bijzonder wel, maar lekker niet. Dat komt nog wel", sprak J als een volleerd sexmeesteres.

Ze had gelijk. Dat kwam nog wel. Maar niet met M. Want M en ik gingen na een paar maanden uit elkaar. Omdat hij toch niet zo speciaal was en inderdaad beter kon hockeyen.

Lieve niet-liefjes, zie hier de beschrijving van mijn eerste keer. Jullie zien mijn vraag vast al aankomen. Hoe ging het bij jullie, die eerste keer? Ik ben benieuwd. Liefs, Kaat

15 07 07 | # | 11:53 | kaat | elf reacties




WELKOM OP ONZE NIEUWE SITE
Of wij echt niet zo lief zijn als we eruit zien valt te betwijfelen. Maar dat wij niet bescheiden zijn als het op onze nieuwe website aankomt, dat weten we zeker. Wij hebben ons onderhuur-adres bij web-log verlaten en de intrek genomen in deze prachtige en grote NietLief-villa. Kijk maar eens even rond. Luna heeft zich ontfermd over het ontwerpen van onze nieuwe stek. Jan des Bouvrie: eat your heart out. Alles wit is uit; een combi met roze, dat is pas hip. En een eigen logo is kek. Dat ook.

Speciaal voor dit welkomstfeestje hebben we onze mooiste pakjes aangetrokken. Leuk dat jij je ook feestelijk gekleed hebt voor de gelegenheid. En die bloemen, dat had je nou niet hoeven doen!

Mocht je nog wat meer willen lezen over de 6 bewoonsters van de villa, dan verwijzen we je naar de wie-is-wie-kamer, te betreden door een klop op de roze deur waar met grote zwarte letters NietLief-Collectief op geschreven staat.

Wij zijn trots. Wij zijn blij. En we hopen op dit domein met z’n zessen nog veel jaren met plezier te schrijven.

En nu hebben we ongelofelijk veel zin in een borrel. Jij ook? Het buffet is geopend in de reactiekamer.

Lieve groetjes,

Octavie, Kaat, Zezunja, Esther, Luna, Polle

13 07 07 | # | 16:03 | luna | 31 reacties




WIJ ZIJN VERHUISD

Hartstikke fijn natuurlijk, de gratis service van web-log, en wij willen ze dan ook enorm bedanken voor het hosten van deze website het afgelopen half jaar.

Maar na een halfjaar loggen op een web-log wil je toch wel een wat anders. Dan wil je een eigen domein. En als ze van web-log ook nog eens reclame-banners op je site gaan plaatsen, dan weet je helemaal dat je tempo moet maken met dat eigen domein.

Dus, vol trots willen wij van het Niet-Lief-Collectief onze nieuwe website presenteren.

Wij komen hier niet meer terug.

Wij zijn voortaan hier: www.nietlief.com

Lieve groetjes,

Octavie, Kaat, Zezunja, Esther, Luna, Polle

| # | 15:08 | Nietlief_Collectief | Nog geen reacties




Mijn stijl: de uitslag
Zes vrouwen, zes stukken, zes stijlen. Jullie schrijfstijlen zijn helemaal niet zo verschillend schreef iemand in de reactiebox bij het openingslog. Ha, dacht ik; dat zullen we nog wel eens zien.

1. In log nummer 1 las u dit: Ik schrijf snel, luchtig, badinerend, cynisch, humoristisch. In het dagelijkse leven heb ik altijd haast, heb ik geen rust in mijn kont en vlieg ik door de dag. In die modus schrijf ik doorgaans ook mijn stukken. Desondanks schenk ik buitensporig veel aandacht aan het woord. Als ik achter de computer kruip, bestaat er nog geen verhaal, er bestaan enkel woorden. Woorden die onverwacht zorgvuldig afgewogen worden om de juiste sfeer te scheppen. Want al lijken mijn logjes een waterval van bruut zinnengeweld, de sfeer die ik voornamelijk door adjectieven oproep, is zeer bewust neergezet. U stemde 6x Bl-oxx, 2x Zezunja en 1x blanco. Bijna unaniem goed gezien: het was Bl-oxx. 2. In log nummer 2 las u het volgende: Als ik een ding niet doe, is het nadenken over mijn schrijfstijl. Ik denk sowieso niet erg lang na over de logjes die ik plaats. Onderwerpen dienen zich op verschillende tijdstippen aan; bijvoorbeeld als ik in bed lig, wanneer ik op de trein sta te wachten of gewoon maar door het park heen wandel.
Een log schrijf ik in een kwartier en na een laatste vlugge check publiceer ik mijn stukje online. U stemde 3x Esther. Jammer. Het was Kaat. 3. In log nummer 3 stond de volgende typering: Als lezer zijn de belangrijkste ingrediënten van mijn leesmaaltijd authenticiteit en originaliteit. Ik bestel bij voorkeur een verrassingsmenu met onverwachte verhaalwendingen, zodat ik niet al weet wat het dessert is wanneer ik nog maar net de eerste hap van het voorgerecht heb genomen. Graag geniet ik van intelligent bereide maaltijdgangen en houd ik er niet van als alles voorgekauwd is. Het geschrevene moet iets aan mijn invullings- of verbeeldingsvermogen overlaten. Lang natafelen vind ik leuk, ik vind het lekker als ik iets mee kan nemen uit de tekst dat uitnodigt tot nadenken. Tot slot is een zorgvuldig en uitgebreid opgebouwd sfeerbeeld bepalend voor mijn uiteindelijke waardering. Een eensgezind kiezerspubliek met 6x een stem voor Polle. En u had massaal gelijk: Polle it was. 4. In log nummer 4 las u dit: Zodra ik erover na moet denken, lukt het niet. Dat kenmerkt mijn schrijfstijl. Dagenlang liep ik te worstelen met de vraag van Bl-oxx, tot ik besefte dat ik die vraag moet beantwoorden zoals ik altijd schrijf: gaan zitten en zien wat eruit komt. Waarvan akte. U stemde divers. 2x Kaat, 1x Esther, 1x blanco. Het was Esther. 5. In log nummer 5 las u dit: En wát ik ook lees: poëzie van langvervlogen dichters, sms'jes van talige mensen of een mooi geconstrueerd verhaal in de krant: ik neem het met me mee, ik vergruis het in mijn adaptatiesysteem en vervolgens weef ik het zo naadloos mogelijk in mijn ratjetoe van taalgebruik en woordenschat. 2 votes voor Zezunja, 2x juist. 6. Als laatste, log 6: Ik schrijf openhartig. Eerlijk. Ik doe niet aan wollig taalgebruik. Ik doe niet aan metaforen. Ik doe niet aan ellenlange omschrijvingen van een persoon. Of een ruimte of omgeving. Mijn schrijfstijl is snel en enthousiast. Wat niet wil zeggen dat ik soms niet uren en uren met een column bezig ben. Ik wil een goede beginzin, een goed middenstuk, en een goede slotzin. Ik ben een ontzettende perfectionistische schrijver. 3 stemmen voor Luna, 1 voor Kaat. De meerderheid regeert: het was inderdaad Luna. Ik sta mezelf toe een voorzichtige conclusie op basis van dit verre van wetenschappelijk onderzoek te trekken. Er zijn wel degelijk zes verschillende schrijfstijllen, waarbij Esther en Kaat nog het meest op elkaar lijken qua visie en taalgebruik. Die werden als enige twee echt door meerdere lezers door elkaar gehaald. Polle springt eruit qua unanimiteit, zij werd zonder uitzondering raak gekozen door relatief veel lezers. Zezunja in principe ook, maar zij werd al 2x bij Bl-oxx genoemd, zij het door andere lezers. Voor al het overige mag u zelf thuis lekker verder denken over schrijfstijl, visies en of u het goed of fout had geraden.

10 07 07 | # | 19:02 | Nietlief_Collectief | Nog geen reacties




Mijn Stijl (6)

Mijn schrijfstijl
Mensen die eerst mijn website lezen en me daarna voor het eerst ontmoeten zullen zeggen: “Je praat precies zoals je schrijft.� Mensen die mij al langer kennen en daarna mijn website lezen zullen zeggen: “Je schrijft precies zoals je praat.� Ik weet dat met mij duizenden andere webloggers dit over hun ‘schrijfstijl’ zullen zeggen. Wat het merendeel van die duizenden bedoelen is: ‘Ik schrijf gewoon precies zoals ik ook iets zou vertellen aan een vriendin.’ En ja, dan krijg je dus teksten vol met spelfouten, stijlfouten, een gebrek aan leestekens, of juist een teveel daaraan, teksten die nergens over gaan en vooral teksten die dus helemaal niet leesbaar zijn. Prima, dat soort teksten, lekker schrijven, lekker op het wereldwijde web publiceren, lekker aan al je vriendjes en vriendinnetjes en familie vertellen dat je een weblog hebt, als ik die teksten maar niet hoef te lezen.
Want ja, iedereen kan schrijven. Allemaal geleerd in de eerste klas basisschool. Je bedenkt wat en je schrijft het op. Maar je hebt schrijven. En schrijven. En ik vind dat ik kan schrijven. Ik vind zelfs dat ik beter kan schrijven dan dat ik kan praten. Dat komt vooral door het feit dat ik over een tekst nadenk. Als ik praat ben ik een flapuit. Al kan dat ook wel over mijn schrijfstijl gezegd worden: “Het lijkt alsof ze het er allemaal uitflapt.�
Ik schrijf openhartig. Eerlijk. Ik doe niet aan wollig taalgebruik. Ik doe niet aan metaforen. Ik doe niet aan ellenlange omschrijvingen van een persoon. Of een ruimte of omgeving. Mijn schrijfstijl is snel en enthousiast. Wat niet wil zeggen dat ik soms niet uren en uren met een column bezig ben. Ik wil een goede beginzin, een goed middenstuk, en een goede slotzin. Ik ben een ontzettende perfectionistische schrijver.
Bij mij draait schrijven dus om leesbaarheid. Ik schrijf om gelezen te worden. Mijn teksten op internet zijn nooit meer dan 400 woorden. Hap. Snap. Ik wil dat een lezer komt. En snel weer kan gaan. Ik wil dat iemand mijn column leest, daar iets van vindt, of niet, en daarna gewoon weer verder gaat met de dagelijkse dingen. En ik vind het fijn dat mijn columns voor sommigen een onderdeel zijn van die dagelijkse dingen.

Mijn fijnste plek op deze wereld
Waarom een stukje schrijven over de mooiste plek van deze wereld als je het ook in 1 woord kan?

Thuis.

Wie ben ik?

09 07 07 | # | 11:46 | Nietlief_Collectief | vijf reacties




Mijn stijl (5)

1. Mijn visie op schrijfstijl.

In mijn teen-age-ik-ben-zo-verschrikkelijk-op-zoek-naar-mezelf-jaren en de jaren die daarop volgden, heb ik het me vaak afgevraagd: hoe leer ik mooi praten? Ik groeide op met een neerlandicus als vader, met veel boeken, veel taal, veel schrijven. Maar meer dan een keurig en braaf vocabulaire had ik daar niet aan overgehouden. Ik viel niet op als ik mijn mond open deed of een stukje schreef.

In de jaren daarna kwam ik erachter dat het een kwestie was van leren door te kopiëren - tot die tijd dacht ik dat je alles zelf moest bedenken en daar was ik veel te onzeker voor. Door me zoveel mogelijk te omringen met mensen die mooi konden denken, mooi konden spreken en mooi konden schrijven, leerde ik zelf ook af en toe verrassend uit de hoek te komen. Ik leerde dat schrijven hardop denken was - met een doel. En als je mooi kunt denken, kun je ook mooi schrijven. Kortom: ik zette de sluizen open. Mooi denken was het doel.

Dankzij mijn vrienden, boeken, media en internet raakt mijn reservoir aan stijlvolle zegswijzen, originele gedachten en mooie woorden langzaamaan steeds voller. Met dank aan mezelf is mijn wil om mijn eigen malletje uit de inhoud van dat reservoir te stansen met de dag intenser. Met dank aan die wonderlijke vergaarbak ben ik nu een half-gestanste schrijver die soms mooi kan denken.

Tussen die grijze garnaal die ik toen was en de schrijver nu ligt meer durf en doelbewustzijn, maar ik ben nog steeds een schrijver op zoek naar stijl en briljante ideeën. Mijn stijl is in ontwikkeling. Een stijl die evolueert, doordat ik andere mensen lees, spreek, zie, en hoor. Een stijl die alle geleende woorden en gedachten die ik de afgelopen jaren heb verzameld in inkt of enen en nullen omzet - aaneen gebreid door mijn eigen soms chaotische en dan weer uiterst precieze hersenpan.

En wát ik ook lees: poëzie van langvervlogen dichters, sms'jes van talige mensen of een mooi geconstrueerd verhaal in de krant: ik neem het met me mee, ik vergruis het in mijn adaptatiesysteem en vervolgens weef ik het zo naadloos mogelijk in mijn ratjetoe van taalgebruik en woordenschat.

Wees dus op uw hoede als u zich woordelijk tegen mij uitdrukt: ik heb het op uw stijl gemunt.

2. De fijnste plek op de wereld.

Het fijnste plekje op de wereld is daar waar het tintelt.
Waar mijn tong tintelt van zachte geitenkaas en wijn, of waar ik mijn ogen bijeen moet knijpen wegens zon en wind. Daar waar de taal in je oren klatert. Muziek. Vertier. Daar waar je op blote voeten kunt lopen, en waar snorharen en vingertoppen de dienst uitmaken. Daar waar zijn handen komen - en waar mijn handen gaan. Het moment dat mijn dromen de werkelijkheid kietelen. Tot het tintelt.
Daar is het.

Nou? Wie ben ik?

07 07 07 | # | 15:58 | Nietlief_Collectief | drie reacties




Mijn stijl (4)

Mijn visie op schrijfstijl

Zodra ik erover na moet denken, lukt het niet. Dat kenmerkt mijn schrijfstijl. Dagenlang liep ik te worstelen met de vraag van Bl-oxx, tot ik besefte dat ik die vraag moet beantwoorden zoals ik altijd schrijf: gaan zitten en zien wat eruit komt. Waarvan akte.

Natuurlijk ben ik soms dagenlang bezig een bepaald onderwerp op te schrijven- maar dan in mijn hoofd. Op het moment dat ik ermee klaar ben, kan ik gaan zitten en komt het hele verhaal er in één keer uit. Soms hoeft het broeden niet eens en typen mijn handen de tekst zonder dat ik zelf weet wat het gaat worden. Ik beschouw het als iets waar ik mee geboren ben- de drang om te lezen en te schrijven. Ik leerde mezelf lezen toen ik vier was, samen met mijn moeder, en schreef verhalen zodra ik geleerd had een pen vast te houden. Stapels schriften hebben mijn ouders op zolder, vol met de werelden die ik verzon. Het is een mateloze passie om alles in woorden te vangen en het zo op te schrijven dat anderen er ook van kunnen genieten. Het schrijven zelf, liefst met een vulpen, vond ik al heerlijk, bij voorkeur in een Moleskine boekje. Zoals de één geniet van een goede sigaar of een oude wijn, zo doe ik dat van het hele schrijfproces. Nu ik met een computer werk treur ik weleens om de vulpen, en soms krabbel ik wat in een schrift opdat ik niet vergeet hoe het is om een pen te hanteren.

Door de jaren heen heb ik natuurlijk wel dingen bijgeleerd. Op een cursus proza schrijven heb ik me het schrappen eigengemaakt- 'schrijven is schrappen,' zei de cursusleider, en gelijk had hij. Ik heb van nature de neiging om op schrift breedsprakig te zijn, en deze tip kwam mijn schrijfstijl zeer ten goede. Ook leerde ik de kunst van het suggereren. Niet alles hoeft feitelijk omschreven te worden, de suggestie is soms al mooi genoeg. En zo heb ik dan uiteindelijk iets ontwikkeld wat mijn eigen stijl is, met een beetje van mezelf en een beetje van de buitenwereld.

De fijnste plek op de wereld

Een geografische favoriete plek heb ik meervoudig. De verlaten stranden van zuid-Ierland, het meertje vlak bij het dorp Roscrea, de rug van een paard op een strand in Bretagne, de armen van mijn geliefde, het zijn allemaal plaatsen waar ik graag vertoef. De kosmische plek waar ik het liefste ben is de plek die me rust geeft. Een plek waar niets misgaat, waar iedereen me begrijpt, waar niets hoeft en waar ik kan schrijven tot in het oneindige zonder dat er aan mijn hoofd gezeurd wordt. Mijn favoriete plek is dus eigenlijk een verlangen. Aangezien het leven zouteloos is zonder hunkering en verlangen, hoop ik dat het nog lang duurt voordat dit verlangen wordt ingelost. Ondertussen leef ik het leven en daarin is het vooral de liefde die me in het hier en nu houdt. En in liefde wil ik altijd wonen.

En wie ben ik dan?

05 07 07 | # | 14:29 | Nietlief_Collectief | vijf reacties




Mijn stijl (3)

1. Mijn visie op schrijfstijl

Mijn schrijfstijl. Dat klinkt nogal pretentieus. De combi schrijven en pretenties hebben vind ik eng. De grens tussen het hebben van een eigen stijl en het toepassen van een aangeleerd trucje laat zich makkelijk overschrijden, en is daarmee een gevaarlijke en dunne scheidslijn.

Ooit beschreef een van de andere Nietliefjes mijn stijl als uniek en omfloerst. Ik weet eigenlijk nog steeds niet wat ze daar precies mee bedoelt, maar ben gelukkig met de klank van het woord omfloerst. Dat is meteen een van de kenmerken waaraan de woorden die mijn zinnen bouwen moeten voldoen: ze moeten het ritme en de klank dragen die passen bij het gevoel dat ik wil verwoorden en verbeelden. Eigenlijk is dat het eeuwige onderwerp van mijn schrijven: gevoel.

Grote sterke emoties verbeeld ik bij voorkeur door metaforen te gebruiken. Metaforen die plotsklaps mijn hoofd in ploppen. Het plopmoment is de aanleiding om een log te schrijven. Overigens denk ik al heel lang in metaforen. Ik herinner me een verhaal in mijn 12-jarige meisjesdagboek waarin ik schreef dat ik me als buigend riet in de storm voelde. Daaruit blijkt dat ik het drama niet schuwde, en nog steeds niet schuw.

In het dagelijks leven ben ik vrolijker, nuchterder en minder gecompliceerd dan u op basis van het lezen van mijn stukken zult verwachten. Daarnaast is mijn schrijvende ik veel exhibitionistischer dan mijn pratende ik.

Als lezer zijn de belangrijkste ingrediënten van mijn leesmaaltijd authenticiteit en originaliteit. Ik bestel bij voorkeur een verrassingsmenu met onverwachte verhaalwendingen, zodat ik niet al weet wat het dessert is wanneer ik nog maar net de eerste hap van het voorgerecht heb genomen. Graag geniet ik van intelligent bereide maaltijdgangen en houd ik er niet van als alles voorgekauwd is. Het geschrevene moet iets aan mijn invullings- of verbeeldingsvermogen overlaten. Lang natafelen vind ik leuk, ik vind het lekker als ik iets mee kan nemen uit de tekst dat uitnodigt tot nadenken. Tot slot is een zorgvuldig en uitgebreid opgebouwd sfeerbeeld bepalend voor mijn uiteindelijke waardering.

2. De fijnste plek op de wereld

In mijn hoofd dringen het podium van Paradiso om te staan, Coral Beach op Skye om te lopen, zijn armen om in te liggen, het Franse privézwembad bij nacht om in te drijven en het bos in Sarlat van de man met de getatoeëerde vlinder op zijn gezicht om alle andere dingen in te doen, om een eerste plaats in de fijnste plekjes op de wereld top 10.

In mijn hoofd bewaar ik alle fijne plekken van de wereld. Waar ik ook ben, met mijn blik op oneindig ben ik in een zucht daar waar ik zijn wil.

In mijn hoofd, dat is de allerfijnste plek op de wereld.

Roept u maar: wie ben ik?

04 07 07 | # | 16:17 | Nietlief_Collectief | zeven reacties




Mijn Stijl (2)

1. Mijn visie op schrijfstijl

Als ik een ding niet doe, is het nadenken over mijn schrijfstijl. Ik denk sowieso niet erg lang na over de logjes die ik plaats.

Onderwerpen dienen zich op verschillende tijdstippen aan; bijvoorbeeld als ik in bed lig, wanneer ik op de trein sta te wachten of gewoon maar door het park heen wandel.

Een log schrijf ik in een kwartier en na een laatste vlugge check publiceer ik mijn stukje online.

Ooit ben ik door een collectiefgenoot met een locomotief vergeleken, omdat ik langzaam schijn te beginnen maar als ik op gang ben, als een trein lees. Dat vond ik wel passend.

Ik schrijf hoe ik ben en over wie ik ben. In een hokje kan ik mezelf niet plaatsen, want ik denk simpelweg niet over stijl na.

De schrijfstijl van andere schrijvers analyseer ik ook niet echt. Sommige stijlen spreken me aan, andere niet. Ik houd van de meest uiteenlopende auteurs, die de meest uiteenlopende onderwerpen behandelen.

Waar ik niet van hou zijn schrijvers die een schrijfstijl van een ander kopiëren, iets wat in logland veelvuldig voorkomt.

Ook vind ik het irritant als mensen te ingewikkeld schrijven en vooral als er vanaf druipt dat er ontzettend lang over nagedacht is. Dat er zo lang over een zin nagedacht is, dat de zin in kwestie nergens meer op slaat.

2. Mijn fijnste plekje op deze wereld

Mijn fijnste plekje op deze wereld is een tafel. Het maakt niet uit waar de tafel staat maar wie er aan zitten.

Mijn fijnste plekje op deze wereld is een tafel waar goede vrienden en/of familie aan zitten. We eten heerlijk, drinken wijn en voeren gesprekken. We luisteren aandachtig naar wat een ander te vertellen heeft en lachen veel. Soms rennen er kinderen rond te tafel. Soms ook niet.

Mijn fijnste plekje op deze wereld is een tafel. Het zou fijn zijn als de tafel in een warm land op een mooi terras staat met uitzicht op de zee en druivenranken langs het houtwerk aan de rand van het terras. Maar dat hoeft niet. De tafel mag ook in Tjietjerkstradeel staan in een rijtjeshuiskeuken met rode bakstenen muren en uitzicht op een bouwkeet. Het gaat om het gezelschap.

Mijn fijnste plekje op deze wereld is een tafel. Een tafel waaraan enorm veel gelachen wordt en de gesprekken nooit lijken op te houden.

Een tafel vol vriendschap en liefde.

Ra ra ra: Wie ben ik?

03 07 07 | # | 17:12 | Nietlief_Collectief | vijf reacties




Mijn stijl (I)
1. Mijn visie op schrijfstijl Vroeger hield ik nogal van taaie boeken. Langslepende drama's uit het begin van de twintigste eeuw. Van Eeden of Emants, ach, u kent ze vast wel. Daarna was ik gek op Russisch. Russische schrijvers van rond de jaren twintig schreven een beetje klungelig, onhandig, onbeholpen, wat de boeken een beetje een poëtische, dromerige sfeer gaf. De Kreutzersonate van Tolstoj bijvoorbeeld. Prachtig.
Maar dat was dus vroeger. Emants en Tolstoj staan te verschimmelen in mijn kast. Op de weg terug uit de Oude Literatuur heb ik heb de eerste afslag genomen; de highway naar Logland. Vlot, snel en ultralight werken verslavend. Mooie klanken, vinnige verhalen, humor en absurdisme in een kort en bondig jasje hebben mijn voorkeur. Ik hou van groteske personages en karikaturale, kleurrijke schrijvers achter de belevenissen. Ik hou van Bam. Zinnen als geweerschoten. Helder, duidelijk en precies zeggen wat je bedoelt. Een sfeerimpressie mag maar is slechts voorbehouden aan de happy few die de kunst machtig zijn. Ik hou niet van emoschrijverij. Tranen trekken om lezers te vergaren. Verdriet sells. Verdriet is universeel en iedereen slobbert het. Humor is moeilijk en gevaarlijk. Een strak koord spannen en daarover balanceren. Geen concessies doen aan je eigen gevoel voor grappen, dan stap je naast het koord en val je in de diepte.
Logland is een fictief land. Ik hou van fictie. Ik geloof nooit direct wat iemand schrijft omdat ik zelf ook alles aan elkaar verzin. Alleen zo kun je Logland overleven; de stakker die alles gelooft wat hij leest, wordt uiteindelijk genadeloos opgevreten door zijn soortgenoten.
Ik schrijf snel, luchtig, badinerend, cynisch, humoristisch. In het dagelijkse leven heb ik altijd haast, heb ik geen rust in mijn kont en vlieg ik door de dag. In die modus schrijf ik doorgaans ook mijn stukken. Desondanks schenk ik buitensporig veel aandacht aan het woord. Als ik achter de computer kruip, bestaat er nog geen verhaal, er bestaan enkel woorden. Woorden die onverwacht zorgvuldig afgewogen worden om de juiste sfeer te scheppen. Want al lijken mijn logjes een waterval van bruut zinnengeweld, de sfeer die ik voornamelijk door adjectieven oproep, is zeer bewust neergezet. 2. Mijn fijnste plekje op deze wereld Er zijn een hoop fijne plekjes op deze wereld. Mijn bad bijvoorbeeld. Of mijn bed. Maar om nu een heel stuk over mijn bed te gaan tijpen zou tamelijk ordineur zijn. Fijne plekjes liggen er ook in Midden-Finland. Het niemandsland in de bossen bij Saarijärvi. Met rotsmeertjes, zo diep en zo helder dat je er een mytische achtergrond vermoedt. Maar om nu een heel stuk te gaan tijpen over Midden-Finland zou tamelijk pretentieus zijn. En ik hou niet van pretentieus, maar dat wist u al.
Mijn fijnste plekje op deze wereld ligt dichtbij huis. Achter het klooster in het dorp waar ik vandaan kom, ligt een dichtbebost moerasgebied. Verschillende bronnetjes liggen in de duizeldiepte, daar waar je zo donker in de varens kijkt. Eeuwenoude bomen, volgezogen, donkergroene struiken, zomp en spetterende beverratten. Aan de overkant van het beekje is nog nooit iemand geweest. Daar gaat mijn fantasie van werken. Een moerasgebied waar tot op heden nog nooit een mens een voetstap heeft gezet. Oer en pre. Duizenden jaren geleden zag het er hier ook al zo uit. Op de plek waar ik nu sta, stond eeuwen en eeuwen geleden ook een vrouw. Met een schortje en hertenleren laarzen. Haar ruwgeweven kapje is onder haar kin dichtgespeld met een bronzen fibula. Aan haar hand een kindje met blonde haartjes.
Een plek die fantasie doet opwellen. Dat is mijn fijnste plek op deze wereld. Zo, lezers: raden maar: wie ben ik?

02 07 07 | # | 14:41 | Nietlief_Collectief | tien reacties